Razi - Tıp

Tıptaki ilkleriyle ünlü âlimlerden Razi, yaklaşık 866 yılında Rey şehrinde doğdu. 932 senesinde vefat etti. Batıda Rhazes, Doğuda ise Ebubekir Er-Razi veya kısaca Razi adıyla tanınır. Küçük yaşta matematik dersleri alıyor, bir taraftan da musiki ile uğraşıyor, otuz yaşlarına kadar bu şekilde devam ederken geçimini de sarraflıkla temin ediyordu. 

Daha sonra Bağdat’a giderek kendisini tıp öğrenimine verdi. Burada Huneyn bin İshak’tan İran-Hint ve İslam tıbbını öğrendi. Sahasında söz sahibi olduktan sonra Rey’e döndü. Oradaki hastanenin Baştabipliğine getirildi. Daha sonra tekrar Bağdat’a gelerek buradaki Adûduddevle Hastanesi'nin Başhekimi ve Halifenin özel doktoru oldu. 

Fevkalade bir hafıza gücüne sahip Razi, en büyük hizmetini tıp sahasında verdi. Bazı ilim tarihçileri çiçek ve kızamık hakkında yazılan ilk eserin ona ait olduğunu söylerler. Çocuk hastalıkları ile kadın-doğum hastalıklarını tarif, tasnif ederek, teşhis ve tedavi yollarını göstermişti. Kırıklarda alçıyı ilk defa kullanan Doktor Razi’dir. Tenasül yolları hastalıklarını incelemiş, ameliyatlarda ilk defa hayvan bağırsağını dikiş ipliği olarak kullanmıştır. Hafif müshilleri, inmelerde şişe çekmeyi, devamlı yüksek ateşli hastalıklarda soğuk suyu ilk defa tatbik ve tavsiye eden tabiptir. Razi, tıp tarihine ilk defa kobay kullanan tabip olarak ismini yazdırdı. Kaytan (fitil) yakısının icadı da ona aittir. Sesi meydana getiren sinirleri keşfetmiştir.

Razi, kimyevi ilaçlara başvurmadan önce nebati ilaçlar kullanırdı. Cıva terkipli birçok ilaç yaptı. Bunları önce hayvanlar üzerinde denedi. Maymun üzerinde denediği saf cıva olayı meşhurdur. 

Ünlü tıp âlimlerinden Razi, büyük bir doktor olduğu kadar aynı zamanda büyük bir kimyagerdi. Kimyayı sistematize ederek, deneye dayalı kimyanın temellerini attı ve kimyayı tıbbın hizmetine soktu. O, yüzyıllar önce organik ve inorganik kimya ayırımını yaptı.

200'den fazla kitap yazan Razi’nin kitaplarının çoğu tıbba aittir. Onun kimya ile ilgili eserlerinin başında gelen Kitabü'l-Esrar (Sırların Kitabı) , 14.asra kadar Batıda kimya ilminin baş eseri oldu.

Razi ilim tarihine silinmeyecek şekilde adını yazdıran büyük bir İslam âlimi oldu. Bilhassa tıp tarihi onu minnetle anmaktadır.