Battani - Trigonometri

Batıda Albategni ve Albategnius diye şöhret bulan, devrinin en önemli astronomu  ve matematikçisi olan Battânî 858 yılında Urfa’nın Harran bölgesindeki Battan kasabasında doğdu. İlk eğitimini kendisi de bir bilim adamı olan babası Cabir bin San'an el-Battânî‘den aldı.

Hayatının büyük çoğunluğunu Fırat nehri kıyısındaki Rakka’da geçirdi. Bulunduğu yerin zenginlerinden olmaları nedeni ile burada kendisine özel bir rasathane yaptırdı ve zamanın en modern aletleri ile donatarak tam 42 yıl son derece önemli gözlem ve çalışmalar yaptı. Sonraları Bağdat’a gidip yerleşen Battânî 929 yılında Rakka’ya döndü ve Samarra kenti civarındaki Kasralcıs’ta aynı yıl vefat etti.

Yeni trigonometrinin gerçek kâşifi kabul edilen Battânî, ilmi çalışmalarını trigonometri üzerine yoğunlaştırdı. 

Paris İslâm Enstitüsü eski profesörlerinden Jacques Risler´e göre yeni trigonometrinin gerçek mucidi Battânî’dir. Batı’ya trigonometriyi o öğretmiştir. Batı’da bu konuya ait ilk bilgiler ona aittir. Trigonometrik bağlantıları bugün kullanılan şekliyle formülleştiren odur. Onun sayesinde trigonometri Batılıların anlayıp kullanabileceği bir şekle girmiş ve yaygınlaşmıştır

Gerçek mânâsıyla, Yunanlılarda bulunmayan bir saha olan düz ve küresel trigonometrinin sinüs ve tanjant kaideleriyle temel formlarını ortaya koyan Battânî'dir. Onun sayesinde astronomi ve gemicilik ile arazi ölçümünde, fevkalade önemli bulunan büyük keşfi kullanılmaya başlandı.

Âlimlerden olan Battânî Matematik alanında Yunan kirişi yerine sinüsleri kullanan ilk kişidir. Ayrıca ilk olarak kotanjant kavramını getirdi ve dereceli bir tablo oluşturdu.