İbn-i Firnas - Uçak

İlk uçağı yapıp uçmayı başaran büyük astronomi âlimidir. İsmi Ebü’l-Kasım Abbas bin Firnas ’tır. Doğum tarihi tespit edilememiştir. Kurtuba da doğmuştur. Halife İkinci Abdurrahman bin Hakem ’in zamanında yaşamıştır. Hayatı hakkında fazla bir bilgi yoktur. M.887 senesinde doğduğu yerde vefat etmiştir. 

İbn-i Firnas'ın yaşadığı yıllar İspanya Müslümanlarının ilimle haşır-neşir olduğu yıllardı. Tarih Miladi 880'lerdi. Endülüs ilim adamlarının arasından İbn-i Firnas isimli birisi çıktı. O zamana kadar görülmedik bir alet yaptı. Bu, yüzeyli bir cihazdı. İbn-i Firnas onun üzerine kumaş geçirdi, kuş tüyleri taktı. Herkes merakla onu seyrediyordu. Çok geçmeden İbn-i Firnas cihazı çalıştırmayı, peşinden de havalanmayı başardı. Uzun müddet havada kaldı, süzülme uçuşları yaptı. Daha sonra bir kuş gibi yere indi. Yalnız yere inerken biraz sertçe inmiş ve biraz yaralanmıştı. Bunun sebebi de İbn-i Firnas’ın uçağına kuyruk düşünmeyip takmayışı idi. 

Çağın değerli bilim adamı merhum Prof. Dr. Osman Turan da İbn-i Firnas'ın "İslâm medeniyetinde modern havacılığın öncüsü" olduğunu dile getirdikten sonra şöyle bir tespiti de ilâve etmektedir: "Daha doğrusu o, şu dünya tarihinde ilk defa uçmayı gerçekleştiren, uçak yapan bir Müslüman’dır." 

Bütün bunlardan sonra rahatlıkla söylenebilir ki, tarihte ilk uçak yapma şerefi de yine bir Müslüman’a, bilgin olan İbn-i Firnas’a aittir. Onun bu keşfi, Avrupa’da uçakla uçmayı ilk defa gerçekleştiren Wright kardeşlerden tam 1023 yıl önce gerçekleşmiştir.

İbn-i Firnas'ın keşfi, bilim ve medeniyete hizmeti bundan ibaret değildi. O da tüm diğer Müslüman ilim adamları gibi birçok alanda çalıştı, kimya, fizik astronomi okudu. Astronomi tabloları hazırladı, şiir yazdı, el-Makata adlı saati tasarladı. Güneş ve gezegenlerin hareket şeklini gösteren bir Planetaryum da yapmıştı. Bilginimiz bu cihazla yıldızlarla birlikte bulutları ve şimşekleri de inceliyordu. Ünlü bilgin ayrıca kendisine has metotlarla bir kısım taşlardan ve kumdan mükemmel cam imal etme usulünü keşfetmiş, cam sanayisinin de öncüsü olmuştu. Tüm çalışmaları sırasında sülfürik nitrik ve nitro hidroklorik asitleri keşfetmiş, ayrıca birçok kimyevi maddeyi de ortaya çıkarmıştır. Buna ilaveten kaya kristallerini kesme yöntemini geliştirdi.

Bilginlerden olan İbn-i Firnas'ın aynı zamanda İslâm musikisinin İspanya'da topluma mal edilmesini sağlayan değerli, duygulu ve çok hassas bir musikişinas olduğunu da bilinmektedir.