Nasuriddin Tusi - Rasathane

Astronomi, özellikle deneysel astronomi, matematik ve geometride isim yapmış bir âlimdir.  1201 yılında Hemedan veya Hemedan yakınlarında Bahar adı verilen bir nahiyede doğmuş, sonradan Horasan bölgesindeki Tus’a geldiği için Tûsî lakabını almıştır. Tûsî, çocukluğunu ve gençliğini Tus şehrinde geçirmiş, ilköğrenimini hukuk ve ilahiyat bilgini olan babasının gözetiminde yapmıştı. Babasının arkadaşı ve devrin ünlü matematik bilgini olan Kemaleddin Muhammed Hasib’den matematik öğrenmiş, daha sonra logaritma, mantık, hikmet ve idrak nazariyesini Şarkın Aristo’su kabul edilen İbni Sina’nın öğrencisi Azerbaycan filozofu Behmenyar’dan almıştı. Onun henüz genç yaşlarında iken engin bilgi, geniş muhayyile ve keskin hafızaya sahip, hür fikirli ve ihtiraslı bir araştırıcı olduğu anlatılır. Tûsî, 1274 yılında Bağdat'ta vefat etmiştir.

Çalışmaları ile astronomi, matematik, tıp, mantık, psikoloji, felsefe, edebiyat, coğrafya, ilahiyat ve güzel sanatlar gibi çeşitli alanlarda 70'den fazla eser vermiş ansiklopedist bir bilgin olarak şöhret bulmuştur. 

Nasuriddin Tûsî uzun yıllar faaliyette kalan rasathanesinde birçok incelemelerde bulundu, rasatlar yaptı. Gezegenler teorisini geliştirerek, bunu Batlamyus’un tertibatıyla sentez yaptı ve bütünleştirdi. Nasuriddin Tûsî’nin astronominin bu günkü noktaya ulaşmasında büyük hizmetleri oldu. Nasuriddin Tûsî yerin presesyonunu 51 dakika olarak tespit etti. Bugün modern aletlerle tespit edilen değer ise bundan çok farklı değil, sadece 50,2 dakikadır.