Cabir Bin Hayyan - Kimya

Modern kimyanın kurucusu, meşhur İslam âlimi, tebe-i tabiîndendi. Bazen, el-Harrani ve el-Sufi olarak adlandırılır, bir aktarın oğluydu. Batıda 'Geber' adı ile tanınır. Doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemekle beraber 721 – 805 tarihleri arasında yaşayan mucit olan Horasan’ın başkenti olan Tus’da doğdu. Küçük yaşta iken ailesi ile birlikte Küfe şehrine gelip yerleşti.

Emevî veliahdı Hâlid bin Yezid ve Peygamber efendimizin torunu İmam Cafer-i Sadık’tan dersler alıp hizmetinde bulundu. Temel din ilimlerini ve tıp dâhil, bütün fen ilimlerini öğrendi. Kısa zamanda öylesine seçkin bir bilgi ve mevkiye ulaştı ki, önce Harran Üniversitesi fizik kimya profesörlüğüne, daha sonra da “Reis’ül-müderrisîn” bu günkü ismi ile rektörlük makamına getirildi. Bu arada halifenin özel doktorluğunu da yaptı. Himaye gördüğü Bermekî’lerin bir savaşta yenilmesi üzerine ömrünün sonlarına doğru Küfeye çekildi ve ölümüne kadar orada kaldı. 

Cabir, Kimyasal reaksiyonlarda, çeşitli maddelerden belirli miktarlarda bulunduğunu vurgulamış ve sabit oranlar kanununun yolunu açmıştı. Cabir'in başlıca uygulamalı başarısı, ilk defa onun imbiğinde hazırlanmış olan mineral ve diğer asitlerin keşfi oldu. Uygulamalı bilimler alanında bir öncü oldu. Bu alandaki başarıları çeşitli metallerin hazırlanması, çeliğin gelişimi, kumaşın boyanması, su geçirmez kumaşın verniklenmesi, cam yapımında magnezyum dioksitin kullanımını, paslanmanın önlenmesini, altınla süsleme ve benzerlerini içermektedir. Damıtma işlemini sistematik ve kolay bir hale getiren İmbik onun buluşu idi. 

Deneyselliğe çok önem veren Cabir, dünyada ilk kimya laboratuvarını kuran bilgin unvanına sahiptir.

Deneylerinde buharlaşma, Süblimasyon, eritme ve kristalleştirme için kullanılan metotlarda düzeltmeler yaparak bu metotları geliştirdi. Ham sülfürik asit ve nitrik asitlerin nasıl elde edileceğini kesin bir dille bildirdi. 

Ayrıca fiziğin optik dalıyla ilgili çalışmalar yapmış, optik kanunlarını keşfetmiş, mercekler teorisini ortaya koymuş, içbükey aynalar vasıtasıyla güneş ışınlarını bir yere toplayıp uzak mesafelerden ağaç dallarını tutuşturmuş veya bir kaptaki suyu kaynatmıştır.