Şeyh Şihabuddin Sühreverdi

Şeyh Şihabuddin Sühreverdî Hazretleri tevbe ve hallerin unsurları hakkında şunları söylemiştir:

"Tevbe, her makamın aslı, her makamın dayanağı ve her hâlin anahtarıdır. O, bütün makamların başıdır. O, yapıya nisbetle arsa gibidir, arsa olmazsa yapı da olmaz. Tevbesi olmayanın hâli de olmaz, makamı da olmaz."

"Bütün haller ve makamlar şu dört unsurdan meydana gelmiştir:

1.İman
2.Samimi tevbe
3.Dünyaya kıymet vermemek
4.Allah Teâla’ya devamlı açık ve gizli amel etmek, bıkmadan usanmadan kâlp ve kalıbı ile amel edebilmektir.

Sonra bu dördü tamamlamak ve kıvamına getirmek için de dört şeyden yardım istenir. Bunlar da şunlardır: az yemek, az uyumak, az konuşmak ve insanlardan uzak durmak.

Bütün makamlar bu dört şeyle istikrar kazanır, haller bununla düzelir. Diğer makamlar bunların sıhhatine ve doğruluğuna bağlıdır. Kim bunları elde ederse bütün makamları elde eder."

Şeyh Şihabuddin Sühreverdî Hazretleri gece kalkmağa yardım eden sebepler ve uyku âdâbı hakkında ise şunları söylemiştir: 

"Kul güneş batarken abdestini tazeleyerek geceyi karşılar. Kıbleye doğru oturur gecenin ve akşam namazının gelmesini bekler. O halde iken zikirlere devam eder. Bunların en iyisi tesbih ve istiğfardır.

Akşam ile yatsıyı birbirine bağlamaktır. Yani akşam namazından sonra yatsı namazına kadar başka şeyle meşgul olmaz. Kur’an okur zikir eder.

•Yatsıdan sonra konuşmayı terk etmek.
•Yatsıdan sonra abdestini tazelemek.
•Uyku bastırıncaya kadar zikre veya namaza alışmak.Çünkü buna alışmak çabuk uyanmağa yardım eder.
•Âdeti değiştirerek eğer yastıkla yatıyorsa yastıksız yatmak, döşekte yatıyorsa döşeği terk etmek.
•Mideyi yemekle doldurmamak.
•Vitr namazını uyumadan önce kılmak.
•Uykuya abdestli olarak yatmak."