Hakim Tirmizi

Hakîm-i Tirmizi Hazretleri "Îsâr nedir?" sorusuna şu şekide cevap verdiler:

"Başkalarının lezzetini ve rahatlığını, kendi lezzet ve rahatlığına tercih etmektir. 

"Şükür nedir?" sorusu için ise: 

"Şükür; gönlünün, nimet veren Allahü teâlâya tam bağlı olmasıdır." cevabını vermişlerdir.

Hakîm-i Tirmizi Hazretleri huşu sahibi olanlar hakkında şöyle söylemişlerdir:

"Huşu sahibi olanlar; arzu ateşi sönen, kalbindeki arzu ve maksattan tat alma dumanı sükûnet bulan, kalbi İslâmiyet'e hürmet ve tâzim nurları saçan, böylece nefsin arzuları ve şehvetleri ölen, fakat kalbi ve ruhu dirilen; bunun için de âzâları ve bedeni, huşu ve sükûnet içinde bulunanlardır."

"Üç günah vardır: Birincisi; iman nimetine kavuştuğuna şükretmemek. İkincisi; imanın gitmesinden korkmamak. Üçüncüsü; mü'minleri incitmek ve onlara eziyet etmek. 

Hakim Tirmizi Hazretleri evliya-yı kirâm hakkında ise şunları söylemiştir: 

"Evliyâyı küçük görmek, Allahu Teâlâ’yı tanımanın azlığından ileri gelir. Her makamın kendisine has bir ehli vardır. Kim bir makama çıkmak arzu ettiği halde, o makâmın ehline yani o makamdakilere hürmet etmezse, o makamdan hâsıl olacak bereketten mahrum olur. Ayrıca ulaştığı makam, yavaş yavaş o kimseyi helâke sürükler. Çünkü yolda yürürken düşen bir kimsenin düşmesi ile bir binanın beşinci katından düşmek arasında çok fark vardır. Kalbin ve vaktin, sana bir sermayedir. Fakat sen kalbini kötü zanlarla (Allahu Teâlâ’nın sevgisinden başka şeylerle) doldurdun. Vaktini de malayani, boş ve faydasız şeylerle geçirdin. İflas etmiş, sermayesini kaybetmiş olan bir kimse, nasıl kâr edebilir?" 

"Kalplerin kemâli, Allahu Teâlâ’dan korkmaktaki kemâl ile, nefislerin itmi’nâna kavuşması (azgınlık ve taşkınlıktan kurtulması) da, takvânın (haramlardan uzaklaşmanın) kemâli iledir."

"Dünya; hükümdarlar için gelin, zâhidler için aynadır. Hükümdarlar onunla güzelleşir, zâhidler ise âfetlerine bakarak ondan uzaklaşıp terk ederler."

"Allahu Teâlâ’nın kullarına ve dinine hizmet edecek olanların, tevâzu ve teslimiyet sâhibi olması şarttır."