01.12.2000 - Ramazanın Başı, Oruç ve Kuran Şefaatçi Olacak

Es-Selâmü aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtüh.

Aziz ve sevgili dinleyiciler,

Ramazanınız hoş geçsin. Cenâb-ı Hak bu mübarek ayda ikram ettiği, ihsan ettiği hayırların cümlesinden en çok şekilde istifade etmeyi cümlenize, hepimize, kardeşlerimize nasip eylesin. Allah hepinizden razı olsun. İki cihanda aziz ve bahtiyar olun.

Ahmed b. Hanbel, Taberânî, İbn Ebi'd-Dünyâ ve Hâkim rivayet etmişler. Sahih bir hadîs-i şerîf. Sahihlerini seçmeye dikkat ediyorum. Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuş:

Es-Sıyâmu ve'l-Kur'ânü yeşfeânî li'l-abdi yevme'l-kıyâmeti. Yekûlü's-sıyâmü: Ey rabbi mena'tühü't-taâme ve'ş-şehvete fe-şeffi'nî fîhi. Ve yekûlü'l-Kur'ânü: Mena'tühü'n-nevme bi'l-leyli fe-şeffi'nî fîhi. Kâle: Fe-yeşfe'ânî.

Sadaka Resûlullâh fî mâ kâl ev kemâ kâl.

Es-Sıyâmü ve'l-Kur'ânü yeşfeânî li'l-abdi yevme'l-kıyâmeti. "Oruç tutmak da, oruç da, Kur'an okumak da, Kur'an da kıyamet gününde kula şefaat ederler."

Yarın rûz-ı mahşerde, kıyamet gününde, sevapların günahların mahkeme-i kübrâda hesaba alınacağı zamanda, oruç ve Kur'ân-ı Kerîm şefaatçi olurlar. Oruç tutan kula, Kur'an okuyan kula oruç ve Kur'an şefaatçi olur.

Yekûlü's-sıyâmü. "Oruç der ki."

Cenâb-ı Hak mânevî ibadetlere de bizim anlayabileceğimiz şekilde böyle şahsiyet veriyor, hal ve durum veriyor. Biz de görüp anlayabiliyoruz. O, öyle yapmadan da rubûbiyetiyle, âlemlerin Rabbi olduğu için her şeyi biliyor. Ama "Biz anlayalım." diye, işte oruç insan gibi konuşuyor. Belki bir insan şekline geliyor, Cenâb-ı Hak getiriyor. Mahkemede bir şahidin konuştuğu gibi konuşuyor:

Ey Rabbi.

Ey, Arapça'da "yâ" mânasına, Türkçe'de de kulanıyoruz ya; "Ey filanca!" dediğimiz gibi. "Ey mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü!" dediğimiz gibi mesela.

"Ey benim Rabbim!"

Mena'tühü't-taâme. "Ben oruç olarak, şu kulunu yemekten alıkoydum, men ettim, yemek yemedi. Yeme içme yapmadı." Ve'ş-şehvete. "Şehvetini de tuttu."

Meşru, hakkı olan bir şey, evli ama kendisini alıkoydu, arzularını gemledi, dizginledi, kendisini tuttu.

Fe-şeffi'nî fîhi. "Bu kul hakkında bana şefaat hakkı ver, ben buna şefaat edeyim. Benim şefaatimi kabul eyle, bunu affeyle." der. Ve yekûlü'l-Kur'ânu. "Kur'an da der ki  ‘Yâ Rabbi!' burada yok ama Cenâb-ı Hakk'a o da sesleniyor, nida ediyor, niyaz ediyor. " Mena'tühü'n-nevme bi'l-leyli. "Yâ Rabbi! Geceleyin ben bunu uyumaktan alıkoydum, men ettim, uyutmadım. ‘Kur'an okuyacağım.' diye uyumadı. " Fe-şeffi'nî fîhi. "Buna şefaat etmek istiyorum, benim şefaatimi kabul buyur, bu kulunu affet!" Kâle: Fe-yeşfeânî. Peygamber Efendimiz buyurdu ki "Bu ikisi de şefaat ederler." Veyahut fe-yüşeffeânî olursa "Şefaat etme hakkı kendilerine bahşolunur, Allah tarafından şefaatleri kabul olunur." mânasına.

Bir şeyi açıklamamız lazım:

Kur'ân-ı Kerîm diyor ki mena'tühü'n-nevme bi'l-leyli. "Geceleyin onu uykudan alıkoydum." O zaman sezinliyoruz ki geceleyin kalkıyor, Kur'ân-ı Kerîm okuyarak namaz kılıyor. Namazın içinde Kur'ân-ı Kerîm okuyor. O mâna anlaşılıyor. Umumiyetle Kur'an okumak ama burada bir de; bir gece ibadeti, namazın içinde bol bol, uzun uzun Kur'an okumak mânası var.

Elbette geceleyin Kur'ân-ı Kerîm'i açsa benim gibi gözlüğünü alsa, gözüne gözlük gerekenler, ışığı yaksa oturduğu yerden Kur'ân-ı Kerîm'i okusa da olabilir. Ama sahâbe-i kirâmın ellerinde böyle Kur'an nüshaları, mushafları yoktu ki Kur'ân-ı Kerîm onların ezberlerindeydi. Ezberliyorlardı, ondan sonra namaza duruyorlardı. Saatlerce gece ibadeti ediyorlar ve namaz içinde Kur'ân-ı Kerîm okuyorlardı. Burada biraz da "namaz" mânası var. Sadece Kur'an okumak değil de namaz kılarak Kur'an okumak…

Sadece Kur'an okumak da sevap onu da ayrıca belirteyim. Hatta Kur'ân-ı Kerîm'i açıp da okumasını bilmese yüzüne baksa bile sevap. Yüzüne bakmak, Kur'ân-ı Kerîm'in sayfasını seyretmek bile sevap.

Demek ki kişinin Kur'an okuması ve oruç tutması ile Kur'an ve oruç; yarın Kur'an okuyan, oruç tutan kula şefaatçi olacaklar, Allah'tan affını dileyecekler; oruç tutan, Kur'an okuyan, namaz kılan kimseye Allah'ın afv u mağfiret etmesini sağlayacaklar. Allah müsaade edecek;

"Pekiyi, şefaatinizi kabul ettim." diyecek, Kur'an okuyana, oruç tutana afv u mağfiret edecek.

Buradan çıkaracağımız derslerden birisi nedir?

"Geceleri uzun uzun namaz kılmak iyidir."

Biz bunu nasıl yapıyoruz?

Fiilen bizim hayatımızda bunun uygulaması nasıl oluyor?

Teravih namazı kılıyoruz, teravihin içinde uzun uzun rekâtlarda uzun uzun Kur'ân-ı Kerîm'ler okunuyor. Böylece Kur'ân-ı Kerîm okumuş oluyoruz. Namazın içinde veya dışında Kur'an'ı çok okuyalım.

Bir de bizim ülkemizde camilerde iki türlü teravih kılınır:

Bir, küçük âyetler ve sûreler okunarak teravih çabuk çabuk kılınır. Hatta biraz da olmaması gerektiği kadar hızlı kılınır. Çünkü Kur'ân-ı Kerîm'in okunması ve namazın kılınmasında bir ağırbaşlılık vardır, vakar vardır, tadil-i erkân vardır. Tadil-i erkân çok önemlidir. Aceleye getirmemek, ağırbaşlı ağırbaşlı kılmak çok önemlidir. Hızlı kılınınca sevabı kaçıyor. Ama bazıları, hızlı kıldıran hocayı arar. Hocalar da tadil-i erkâna riayet etmeden hızlı hızlı kıldırırlarsa rükusu, kıyamı, secdesi, ka'desi birbirlerine karışırsa hızlı kılmaktan rükunlar birbirine girerse o zaman sevabı olmaz.

Birisi öyle namaz kıldı da Peygamber Efendimiz onu yanına çağırdı:

"Bak filanca! Sen namazı kılmadın, yeniden kıl!" dedi.

Hızlı kılınınca namaz kılmamış gibi oluyor.

Onun için sevgili kardeşlerim, hızlı kıldıran hocayı değil de güzel okuyan, ağırbaşlı ağırbaşlı kıldıran hocayı arayın ve hocaları ona teşvik edin. O da "Cemaat böyle istiyor." diye hızlı hızlı kıldırıp ona yüz bulmasın. Her şey böyle gayet güzel, ciddî olsun. Bir de eğer imkânınız varsa -bazı camilerde hatimle kıldırıyorlar- hatimle kıldırılan camilere gidin. Kur'ân-ı Kerîm'i gündüzden çalışın, o akşam okunacak olan cüzü okuyun okuyun, biraz âşinâ olun. Ondan sonra da gidin, teravihi o imamın arkasında kılın. Tatlı tatlı, çok güzel oluyor.

Mekke-i Mükerreme'de ve Medine-i Münevvere'de, bu günlerde teravih namazları hatimle kılınıyor. Hatim sürülüyor; her akşam bir cüz okunuyor, her rekâtta bir sayfa okunuyor. Ramazan'ın içinde Kur'ân-ı Kerîm baştan sona tamamlanmış oluyor. Öylesi daha sevap…

"Biraz uzun."

Ne kadar uzun?

Yarım saat fark ediyor, yarım saatten az fark ediyor. Birisi bir saat sürerse ötekisi bir saat 25 dakika, bir buçuk saat sürüyor. Ama çok güzel oluyor; bunu tavsiye ederim.

Hüreyre radıyallahu anh'ten rivayet olunmuş. Ahmed b. Hanbel rahmetullahi aleyh, Hanbelî mezhebinin imamı, büyük hadis alimi, büyük alim, çok mübarek zât. Bezzâz ve Beyhakî rivayet etmişler, İbn Hibban da rivayet etmiş. Peygamber Efendimiz buyurmuş ki:

U'tıyet ümmetî hamse hısâlin fî-ramadâni lem tu'tahünne ümmetün kablehüm: Halûfü femi's-sâimi atyebu inda'llâhi min-rîhi'l-miski ve testağfirü lehümü'l-hîtânü hattâ yuftırü ve yüzeyyinu'llâhu azze ve celle külle yevmin cennetehû. Sümme yekûlü: Yûşikü ibâdi's-sâlihûne en-yülkû anhümü'l-meûnete ve yasîrû ileyki ve tusaffedü fîhi meredetü'ş-şeyâtîni fe lâ yahlüsû fîhi ilâ mâ kânû yahlusûne ileyhi fî-gayrihî ve yuğferü lehüm fî-âhir-i leyletin. Kîle: Yâ resûlallah e-hiye leyletü'l-kadri? Kâle: Lâ ve lâkinne'l-âmile innemâ yüveffâ ecrehû izâ kadâ amelehû.

U'tıyet ümmetî hamse hısâlin fî-Ramadâni. "Benim ümmetime Ramazan'da beş mükâfat verilmiştir,beş özel mükâfat ihsan olunmuştur, haslet verilmiştir. " Lem tu'tahünne ümmetün kablehüm. "Daha önceki ümmetlerden hiçbir ümmete bu mükâfatlar verilmiş değil. Bunlar sırf Ümmet-i Muhammed'e Allah'ın özel ihsanı ve ikramıdır."

1. Halûfü femi's-sâimi atyebü inda'llâhi min-rîhi'l-miski. "Açlıktan dolayı oruçlunun ağzının, kokusu Allah yanında, Allah katında, Allah indinde misk kokusundan daha hoştur. Allah o kokuyu çok sever."

İnsan aç olduğu zaman, gıda olmadığı zaman ağzı kuruyor, dili kuruyor, beyazlaşıyor, dudakları kuruyor, yutkunuyor, nefesi kokuyor.

Ne derler?

"Açlıktan nefesi kokuyor."

İşte o kokuyu Allah seviyor. Allah'ın sevdiği bir durum yani bu bir mükafat.

2. Ve testağfirü lehümü'l-hîtânü hattâ yuftıru. "İftar etme vaktine kadar, iftar edinceye kadar balıklar ona istiğfar eder."

Oruç tutana denizdeki balıklar bile dua eder. Burada Cenâb-ı Hakk'ın sevgili kullarına, Cenâb-ı Hakk'ın öteki mahlukları dua ediyor. Oruçluya dua ederler, tevbe ve istiğfar ederler. Ama sadece melekler değil, sudaki balıklar, hatta karadaki, havadaki diğer mahluklar istiğfar ederler.

3. Ve yüzeyyinu'llâhu azze ve celle külle yevmin cennetehû. "Ve her gün Allahu Teâlâ hazretleri cennetini, bu oruç tutan kullar için bir başka türlü ziynetlendirir."

Ziynet üzerine ziynet, süsleme üzerine süsleme. Artık Cenâb-ı Hakk'ın ikramı olarak, cennetteki güzellikler üzerine güzellikler ilave edilir.

Sümme yekûlü. "Buyurur ki:" Yûşikü ibâdi's-sâlihûne en-yülkû anhümü'l-meûnete. "Umulur ki olacak olan şu ki salih kullarımın dünya sıkıntıları biter de üzerlerinden alınır da. " Ve yasîrû ileyk. "‘Ey cennet! Onlar sana gelirler; onun için seni süslüyorum. O salih kullarımın gelişi için o dünya meşakkatlerinden kurtulup da sana gelmeleri yaklaştığı için seni süslüyorum.' der."

Demek ki oruç tutan kullar için cennet de süsleniyor, bezeniyor.

4. Ve tusaffedü fîhi meredetü'ş-şeyâtîni. Tusaffedü; "Demirlenir; demirlerle, halkalarla bukağılanır." "Esirlerin zincirlere vurulduğu gibi şeytanların azılıları demir halkalarla, zincirlerle bağlanır." Fe-lâ-yahlüsû fîhi ilâ-mâ-kânû yahlusûne ileyhi fî-gayrih. "Bağlandıkları için Ramazan'ın dışında başka zamanlarda yapabildikleri kötülükleri, Ramazan'da yapmaya imkân bulamazlar."

Allah onları bağlattığı için Ramazan dışında yaptıkları kötülükleri Ramazan ayında yapmaya imkânları olmaz; zincirlere bağlı dururlar.

5. Ve yuğferu lehüm fî-âhir-i leyletin. "Sonuncu gecede de oruç tutanlar mağfiret olunur. Allah oruç tutanları afv u mağfiret eyler."

Burada sahâbe-i kirâm sordular. Sorulu cevaplı olunca, insanın gözünün önüne sahne daha tatlı geliyor.

Kîle. "Peygamber Efendimiz'e denildi ki:" Yâ resûlallah! E-hiye leyletü'l-kadri? "Yâ Resûlallah! En sonunda ‘Afv u mağfiret olunurlar.' buyurdun. Bu afv u mağfiret olunacakları sonuncu gece, Kadir gecesi midir?" diye sordular.

Peygamber Efendimiz buyurdu ki;

Kâle: Lâ: "Hayır! Kadir gecesi değil." Ve lâkinne'l-âmile. "Çünkü amele, çalışan işçi. " İnnemâ yüveffâ ecrehû izâ kadâ amelehû. "İşini bitirdiği zaman ücretini alır."

İşçi ücretini işini bitirdiği zaman aldığı gibi oruçlu da Ramazan'ın sonunda ücretini alır.

Oruçlunun ücreti ne?

Afv u mağfiret olunmak.

Onun için, aziz ve muhterem kardeşlerim, şu Ramazan'ı büyük bir fırsat ve ganimet olarak dikkatli bir şekilde geçirelim. Orucumuzu çok güzel tutalım, ibadetlerimizi çok güzel yapalım. Allah'ın sevdiği şekilde güzel yapalım. "İnsanlar görsün de beğensin." diye güzel yaptı mı riyakârlık olur. Aman sakın ha! Öyle değil! "Allah beğensin." diye.

Allah insanın gönlünü, niyetini, içini biliyor. Ramazan'da kulluğumuzu Allah'ın beğeneceği gibi güzel yapmaya çalışalım. Kur'an okuyuşumuz, namaz kılışımız, sadaka verişimiz, davranışımız, konuşmamız, işimiz, ticaretimiz, ikramımız, ziyafetlerimiz, davetlerimiz; hepsi hâlis muhlis, Allah rızası için ve güzel şekilde olsun da Cenâb-ı Hakk'ın lütfuna erelim.

Rabbimiz cennetiyle cemâliyle cümlemizi müşerref eylesin. Allah hayırlara hepinizi muvaffak eylesin.

Hepinizden ben kardeşiniz için de ibadetlerinizde dua etmenizi rica ediyorum.

Es-Selâmü aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtüh!