19.04.1996 - Hacca Harcamaların Sevabı, Haccın Kabulü İçin Bazı Şartlar

Esselâmu aleyküm ve rahmetullahi ve berekâtühû

Aziz ve sevgili Akra dinleyicileri.

Sizi selamların en güzeli ile selamlıyorum. Önümüzdeki günler hac ibadetinin yapıldığı günler olması dolayısı ile Peygamber-i Zîşânımız, Server-i Kâinat, Muhammed-i Mustafâ aleyhi efdalü's-salavât ve ekmelü't-tahiyyât Efendimiz'in hacla ilgili hadîs-i şerîflerinden okumak istiyorum.

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz Ebû Umâme radıyallahu anh'ten Deylemî'nin rivayet ettiğine göre, buyuruyor ki;

El hâccu fî dımânillâhi mukbilen ve müdbiran fe-in esâbehû fî seferi taabün ev nesabün gafarallahu lehû bi-zâlike seyyiâtihî ve kâne lehû bi-külli kademin yerfeuhû elfe derecetin fi'l-cenneti ve bi-külli katratin tusîbuhû min matarin ecri şehîd.

Hac ile ilgili güzel, müjdeli bir hadîs-i şerîf. Peygamber Efendimiz buyuruyor ki;

El hâccü fî dımânillâhi mukbilen ve müdbiran; "Hacca niyet eden kimse Allah'ın kefaletinde, himayesindedir, koruması altındadır; sevgili bir kulu durumundadır." Allah onu koruyor.

Ne zaman?

Mukbilen ve müdbiran; "Hacca giderken Allah'ın himayesindedir, hacdan dönerken evine varıncaya kadar da Allah'ın hıfz u himayesindedir, kefaletindedir, koruması altındadır. Allah ona zamîndir. Onu koruyor, garanti ediyor.”

Fe-in esâbehû fî seferi taabu ev nesabün; "Eğer hac yolculuğunda kendisine yorgunluk, üzüntü, bitkinlik isabet ederse…" ki mutlaka yolculuklarda buna benzer şeyler olur. Her yolculukta olur, ayrıca hac yolculuğunda daha fazla olur. Her ne kadar bugün hac yolculuğu çok daha kolaylaşmışsa da yine de kendine göre birçok zorlukları vardır. İklimlerden doğan zorluklar vardır; Arabistan sıcaktır, başka yerlerden gelenler bu iklime intibakta zorluk çekebilirler. Gümrüklerde zorluklar vardır, uzun bir yolculuk vardır, yollarda, seyahat vasıtalarında çekilen sıkıntılar vardır. Çeşit çeşit sıkıntılara uğrayabilir ama Ğafarallâhu lehû bi-zâlike seyyiâtihî; "Bu yorgunluklar, üzüntüler sebebiyle Allah hacıların günahlarını mağfiret eder."

Ve kâne lehû bi-külli kademin yerfeuhû elfe derecetin fi'l-cenneti; "Ayağını attığı yerden kaldırıp her bastığı adımı için cennetten bin derece kazanır."

Hacca adım adım gittikçe, yürüdükçe bin derece, bin derece… Cennette derece kazana kazana gider.

Ve bi-külli katratin tusîbuhû min matarin; "Ve yağmur yağdı, ıslandı sıkıntı çekti. Üzerine damlayan her yağmur tanesinden dolayı da," Ecri şehîd; "bir şehit sevabı kendisine verilir."

Bunların hepsi hacının sıkıntılarının boşa gitmediğinin, Allah-u Teâlâ hazretlerinin çok büyük bir şekilde mükâfatlandırdığının, taltif ettiğinin işaretleri, müjdeleri olmuş oluyor. Demek ki zorlukları olmasına rağmen müslümanlar bu ibadetten kaçınmamalı.

Hac hakikaten kolay olmayan bir ibadettir. Genç kardeşlerimize tavsiye ederiz, özellikle gençlik ve dinçlik varken hac yapmaya çalışsınlar. O zaman daha rahat olur. İhtiyarlayınca, vücudun gücü kuvveti azaldığı zaman, sıkıntılar daha çok oluyor ve sıkıntılara tahammül az oluyor. Ama sıkıntı da olsa, o sıkıntılardan büyük mükâfatlar geleceği için insan o mükâfatların hatırına sıkıntılara sabreder.

Sabrın mükâfatının da çok büyük olduğunu zaten biliyoruz. Dinimizin iki esaslı duygusundan birisi sabır, birisi şükür. Sabredeceğiz sevap kazanacağız, şükredeceğiz sevap kazanacağız.

Gelelim ikinci hadîs-i şerîfe.

El hâccu sebîlullâhi tudâ’afu fîhin nefakatü bi seb'ı mietin dı’fin . Bir rivayette de el-haccu fî-sebîlillâhi diyede geçmiş. İkisinde de güzel,  aynı mâna çıkıyor. "Hac Allah yoludur." Hani fî-sebîlillâh yapılan şeylerin mükâfatı çok ya, hac Allah yolu olduğundan, o grupta olduğundan; tudâ'afu nafakatuhû; "Bu hac için yapılan masraflar, infaklar, harcamalar,"bi seb' ı mîeti dı'fin; "700 misli ecirle karşılanır."

Bire bir değil, bire on, bire 70 değil; bire 700 misli, mükâfatı büyük oluyor. Çünkü hac Allah yoludur.

Bir rivayette de el-hâccu fî-sebîlillâh diye gelmiş: "Hac, Allah yolunda yapılmış bir ibadettir." demek, mâna yine aynı.

Biliyorsunuz bazı ibadetlerin mükâfatı ötekilere göre daha yüksek veriliyor. Bazı ibadetler bire ondur, bazıları bire 70'tir. Bazı büyük, kıymetli ibadetler bire 700'dür.

Mükâfatı bire 700 olan ibadetlerin birkaç tanesini hatırlayalım: Birisi; cihada sarf edilen masraflar bu bire 700'dür. İkincisi; ana babaya yapılan masraflar bu da bire 700'dür. Üçüncüsü; aile efrâdına, insanın kendi evine yaptığı masraflar bire 700'dür. Dördüncüsü; hacca, umreye, bu yola koyulduğu zaman yaptığı masraflar, vergiler, bilet paraları, yemek paraları, vasıta paraları bu da bire 700'dür. Onun için büyük mükâfatlar olduğu için o masraflardan kaçınmamalı. Hacı efendi büyük mükâfatlarla karşılanacağını bilmeli.

Üçüncü hadîs-i şerîf:

El-haccu'l-mebrûru leyse lehû cezâun ille'l-cenneh. Kâle: Yâ Resûlallâh ve mâ birru'l-hac? Kâne it'âmu't-taâmi ve ifşâu's-selâm.

Bu meşhur hadîs-i şerîf Câbir radıyallahu anh'ten, Ahmed b. Hanbel rahmetullahi aleyh rivayet etmiş:

El haccu'l-mebrûr; "Edepli, takvâlı, güzel bir şekilde yapılmış haccın mükâfatı cennetten başka bir şey değildir, mutlaka cennettir!"

Sahabe rıdvânullâhi aleyhim ecmaîn bu müjdeyi duydukları zaman;

Ve mâ birru'l-hacc; "Yâ Resûlullah, bir haccın takvâ ile yapılması nasıl olacak? Mebrur hac olması için ne yapmamız lazım?" diye sormuşlar.

Peygamber Efendimiz buyurmuşlar ki;

İt'âmu't-taâmi ve ifşâu's-selâm; "Yemek yedirmektir ve selamı yaymaktır."

Demek ki hacı efendi parasıyla ziyafetler çekecek, fakirlerin ihtiyaçlarını karşılayacak; su ihtiyacı olur, yemek ihtiyacı olur. Yollar eskiden daha da zorluydu, şimdi çok kolay. Şimdi her taraf süpermarket dolu, her çeşit mal var; parası olan hepsini alabiliyor. Eskiden parası olsa da bulamayabilirdi. Fukarâcıklar hac yapmakta zorlanabilirdi, yollarda telef olurlardı. Şimdi de o zaman da başkasına yardımcı olmak çok önemli.

Demek ki haccın takvâlı, güzel bir hac olması için it'âmu't-taâm, ziyafet çekmek, hayırlar yapmak çok önemli. Bir de sağa sola güleç yüzlü selam verecek. Esselâmu aleyküm ve rahmetullah, esselâmu aleyküm ve rahmetullah...

Hacı; tatlı olacak, cömert olacak, sevimli sempatik olacak, selamlı ve güleç yüzlü olacak.

Âyet-i kerîmelerden makbul ve mebrur bir hac olması için bazı başka şartları da biliyoruz.

Mesela neler var? Hac yaparken ne olmaması lazım?

Cidal olmaması lazım. Çok oluyor cidal. Cidal, mücadele, insanların birbirleriyle münakaşa etmesi, çekişmesi, çatışması, kavga etmesi demek. Hacda bu yok. Hacda bu olursa haccın sevabı gider.

Sonra füsuk… Füsuk; Allah'ın emrine aykırı işler yapmak demek. Hacda bu da yok. Hacı efendi yol boyunca ve hac esnasında Allah'ın emrine aykırı işler yapmamaya çok dikkat etmeli.

Allah'ın emri nedir, rızası nereden kazanılır, Allah'ın sevmediği işler hangileridir, nelerden insan günaha girer? Bir insanın çok önceden bunları kazanması lazım.

Biz yanlış bir eğitim uyguluyoruz. Çocuklarımıza günahları daha büluğa ermeden, sorumluluk çağına girmeden öğretmemiz lazım.

"Hadi bakalım evladım, büyük günahları say bakalım, nelermiş?.."

Çocuk tıkır tıkır sayabilmeli ki, bilmeli ki günahları yapmasın. Günahların neler olduğunu sorumluluk çağına girmeden bilmeli. Büyük günahlar var, küçük günahlar var; onları bilmeli. Sonra maddeten, belli olan günahlar var. Bir de belli olmayan, insanların, farkına varamadığı incelikleri bilinmeyen günahları var.

Mesela gıybet bir günah; ama sohbetlerde bol bol gıybet ediliyor, birisinin aleyhinde konuşuluyor. Böyle bir şeyin yapılmaması lazım. Ahlâka aykırı bir şey. Bu günahların her çeşidini çocuklarımıza önceden öğretmeliyiz, kendimiz de bilmeliyiz.

Hacda da bunların uygulaması olacak. Hiç gıybet etmeden, dedikodu yapmadan, harama bakmadan, dilimizle, gözümüzle, kulağımızla, elimizle hatalı bir iş işlemeden, haccı yapmamız lazım.

Sonra refes; re, fe, peltek se. Refes; Müstehcen fiil, müstehcen sözler demek. Bu da olmayacak, böyle bir şey olduğu zaman haccın sevabı gider, bunlara çok dikkat etmesi lazım.

Bir hacı efendi böyle şeyleri yapar mı? Böyle kötü, feci müstehcen şeyleri yapar mı? Biliyorsunuz, şeytan çok olduğundan yaptırabiliyor. Biz de hoca olarak bunları duyuyoruz. Bize gelip şikâyet ediyorlar veya kendileri itiraf ediyorlar:

"Ben böyle bir hata işledim. Şimdi pişmanım, ne yapayım?.."

Şeytanın hacıya musallat olacağını bilerek hacı kendisini uyanık tutmalı. Günahlara, müstehcen işlere, hatalara düşmemeye dikkat etmeli. Böyle mebrur bir hac yaparsa mükâfatı da cennet oluyor. Cömert olacak, kesesini açacak, tatlı dilli, güleç yüzlü olacak ve herkese selam yağdıracak, ikram yağdıracak böylece sevapları kazanacak.

Hepinize temenni ediyorum; hacca gitmeyenlere önümüzdeki yıllarda hac nasip olsun. Bu hadislerde okuduğum mükâfatlara nâil olsunlar, cenneti kazansınlar ve âhirette akrabalarından 400 kişiye şefaat hakkını elde etsinler. Attıkları her adımdan, üzerine yağan her damladan dereceleri yükselsin, bu mükâfatlara ersinler.

Allah-u Teâlâ hazretleri onları hem dünyada hem âhirette aziz ve bahtiyar eylesin.

Allah hepinizden razı olsun sevgili Akra dinleyicileri.

Esselâmu aleyküm ve rahmetullahi ve berekâtühû.