00.00.2000 - Allah Korkusu, Takva Ehli Olmak, Güzel Huy

Eûzübillâhimineşşeytânirracîm. Bismillâhirrahmânirrahîm.

El-Hamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn. Ve's-salâtu ve's-selâmu alâ seyyidil evvelîne vel ahirin Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî ecmaîn ve men tebi'ahû bi-ihsânin ilâ yevmi'd-dîn.

Emmâ ba'dü;

Fa’lemû eyyühe’l-ihvân fe inne efdale’l-hadîsi kitâbullah ve efdale’l-hedyi hedyü seyyidinâ Muhammedin sallallahu aleyhi ve sellem ve şerre’l-umûri muhdesâtühâ ve külle muhdesetin bid’atün ve külle bid’atin dalâletün ve külle dalâletin ve sâhibehâ fi’n-nâr. Ve bi’s-senedi’l-muttasıli ile’n-nebiyyi sallallahu aleyhi ve sellem ennehû kâle:

Ahmed b. Hanbel rahmetullahi aleyh ve İbn Hibbân ve Hâkim ve Tirmizî rivayet etmiş. Tirmizî hasen hadîs demiş. Dârimî, Ebû Zer’den. Tirmizî, Taberânî, İbn Âsakir, Enes’den ve Muâz’dan rivayet etmiş, sahîh demişler.

Peygamber efendimiz bu hadîs-i şerîfinde buyuruyor ki, bu hasen ve sahih hadîs-i şerifte.

İttekillahe.

Allah’tan korkun, sakının. Allah’ın gazabına, azabına uğramaktan, cehenneme düşmekten korkun, sakının, takvâ ehli olun.

Haysümâ künte.

Nerede olursanız olun. Tarlada, bağda, bahçede, şehirde, çarşıda, pazarda, evde, gecede gündüzde, hac yolunda, her yerde. Her nerede olursanız olun, Allah’tan korkun. Takvâyı şiâr edinin. Takvâ ehli olun. Düşünüp taşınıp böyle yaşayan, yaptığı işin sevap mı günah mı olduğunu hesaplayan müslüman olun yani. Bu çok önemli. İslam’ın temeli bu. Hiç şuurunu gevşetmemek ve  her attığı adımı düşünmek, birinci vazifemiz  bu, takvâ.

İttekillahe haysümâ künte.

Nerede olsan, Allah’tan kork.

Ve etbı’ı’s-seyyiete’l-hasenete temhuhâ.

Bir kötülük yaptıysan kazara, şeytana uyduysan, nefse yenildiysen, bir kötülük olmuşsa, sabah namazına kalkamamışsın veyahut bir yanlış iş hata yapmışsın, sonra pişman olmuşsun.

Çare?

Ve etbı’ı’s-seyyiete’l-hasenete.

Arkasından bir iyilik yap.

Ne olur?

Temhuhâ.

O iyilik o kötülüğü siler, izale eder, yok eder, dengeler, kurtulursun.

Demek ki; kazara bir kötülük yapmışsak, istemeyerek, yanlışlıkla veya elimizde olmadan veya kalkamayacınca insan,  neden kalkamıyor? İstiyordu ama uyanamadı. Mesele o zaman benim kardeşim, abi diyor, ben diyor, öyle bir şey olursa o gün oruca niyetleniyorum, sen misin beni uyku uyuyup da camiye gitmekten engelleyen zalim nefsim, ben de sana oruç tutturuyorum da aç kal da gör diyorum diyor, oruca niyetleniyorum. Bu zalim nefis, yedikçe iştahı açılır, istediğini verdikçe daha çok ister. Zalim. Zalim nefis bir türlü şey yapmaz. En iyi çaresi, istediğini vermemektir.

Takvâ ehli olacağız. Bir kötülük yapmışsak, istemeyerek olmuş, bir kere elimizden çıkmış bir defa. Arkasından bir iyilik yapacağız ki, o onu silsin

Ve hâliki’n-nâse bi-hulukin hasenin.

İnsanlara da güzel huyla, muamele eyle.

Güzel huyla, insanlara muamele etmek nasıl olur?

Bir kere geçinmekle olur. Darılmamakla olur.

İkincisi sabretmekle olur.

Üçüncüsü cömertlikle olur.

Dördüncüsü tatlı dille olur.

Beşincisi yardımına koşmakla olur.

Yani güzel ahlâkın uzun çeşitleri var, çok çeşitleri var, uzun bir listesi var, say say bitmez.

Ama iyi huylu insan, arkadaşıyla kavga etmez, arkadaşının cevri cefasına tahammül eder, arkadaşının yardımına koşar, arkadaşı sıkıştığı zaman imdadına yetişir, arkadaşının hatırını hoş etmeye gayret eder vs vs.

Biz bunların hepsini biliyoruz. Bunları sıfırdan yeni öğrenecek değiliz, biliyoruz.

Bilmezsek çare şudur:

Birisi bana nasıl muamele ettiği zaman, ben hoşlanıyorum, memnun oluyorum. Ben de başkalarına öyle muamele edeyim. Birisi bana nasıl bir muamele ettiği zaman, kızıyorum, üzülüyorum. Başkalarına ben öyle yapmayım, üzmeyim kızmayım. Böyle de öğrenebilir insan.

Onun için Lokman Hekim aleyhisselam, çok güzel huyluymuş. Evliyâullahtan mı, Peygamber mi olduğu hususunda, âlimlerin sözleri muhtelif. Üzeyir, Lokmân, Zülkarneyn, acaba bunlar Peygamber miydi, yoksa salîh kişiler miydi diye, çeşitli sözler var.

Lokman hekime, bu kadar güzel huyu nasıl öğrendin demişler?

Çok şaşılacak bir cevap vermiş. Aslında şaşılacak bir cevap ama çok da güzel.

Kötülerden öğrendim demiş. Güzel huyu, kötülerden öğrenmiş.

Güzel huyu, kötülerden nasıl öğrenir insan?

Kötü olduğunu kendisi hisseder ama çirkin iş amma piş ya, çok fena oldu bu, kötülüğü anlar insan, kendisi anlar. İşte onu yapmayınca, güzel huy oluyor. İyilik de böyle. İyi huy da yani insanlardan öğrenilir. Bakarsın filanca insanı, herkes çok seviyor. Sen de çok seviyorsun. Neden seviyorsun?

Adam bir kere sabırlı, ondan sonra geçimli, ondan sonra vefalı. Arkadaşa karşı, arkadaş canlısı filan seversin. Herkes seviyor tamam. Ben de öyle yapayım.

İyilerden, iyilik öğren. Kötülerden, kötülüğü öğren, yapma bitti. İnsanlara güzel huyla muamele et.

Güzel huyun, faydası ne?

Güzel huy insana, hac gibi, zekât gibi, namaz gibi, oruç gibi, ramazan gibi sevap kazandırır. Geceleri, sabahlara kadar uyumayıp ibadet etmiş gibi, uzun gündüzlerde sıcak gündüzlerde akşamlara kadar sabrede sabrede ağzı kuruya kuruya oruç tutmuş gibi sevap kazandırır, güzel huy.

Onun için güzel huylu olacağız, ama kolay değil, zor. Ben kendi üzerimde deniyorum ki, ben altmışı dolaşmış bir insanım, az buz değil altmış yıl yaşamışım da, bu lafları da çok okumuşum, çok duymuşum, birden parlıyorum, benim yakıt çok buharlaşıyor, kıvılcımdan da patlıyor hemen, pat diye patlıyorum birden. Yahu diyorum kendi kendime, niye bu kadar sinirleniyorum. Sinirlenmeyeyim, sakin olayım. Bazı insanlara bakıyorum, gayet sakin konuşuyorlar, yavaş yavaş sinirlenmeden ikna ediyorlar filan. Ben hele bir de kızacak bir şey oldu mu dayanamıyorum ona,hemen elimde kılıç olsa, tamam beş kıtayı fethedeceğim sanki, o kadar celalleniyorum.

Bizim rahmetli Muammer Dolmacı, ihvanımızın haslarından, hakkında çok kitapta yazıldı. Lokum gibi Türkish Delight gibi bir insandı yani. Hem yumuşak, hem tatlıydı. Lokuma benziyor yani. Hem yumuşak, hem tatlı.

Demiş ki arkadaşlara, sonradan duydum. Allah rahmet eylesin. Makamı yüksek olsun. Nur içinde yatsın.

Bu demiş;

“Eski hocamız Mehmet Zâhid Hocamız, yumuşaktı, cemalliydi, cemal sahibi idi. Dikkat edin ha! Bu yeni hoca da, Es’ad Coşan, yani ben fakir kardeşinize şey yapıyor. Bu da celalli ha demiş. Dikkat edin!

“Her hocanın hali, huyu başka türlü olur. Dikkat edin! Bu celalli demiş.”

Bu lafı duyuncaya kadar, ben kendimi hiç öyle sanmıyordum. Ben de kendimi yumuşak sanıyordum. Doğrusu öyle sanıyordum. Ama değilmişim yani. İnsanı, başkası değerlendirir. Hem de o insanların yanında değilken, çıkıp gittiğin zaman, arkasından ne söylüyorlar o mühim.

Sen dışarı çıkıp gittiğin zaman, senin arkandan insanlar ne diyorlar, o önemli. Sen varken söyleyemezler, sen yokken ne diyorlar, o önemli.

Allah yardımcımız olsun.

Güzel huylu olmak, çok iyi bir şey. Hem de insana yarar. Güzel huy insana ilaç gibi yarar, hastalıkları geçirir, vitamin gibi yarar, arı sütü gibi faydalı olur.

Kötü huy da insana, kezzap gibi.

Kezzap ne demek?

Asit demek. Mermere dökersin, foşur foşur oyar mermeri. Kezzap gibi kötü huy da insanı berbat eder, hem de hasta eder, hem de midesinde ülser olur, gastrit olur, bilmem şeker hastalığı peydah olur. Ekseriya mafyacılar; çok heyecanlı bir hayat sürdüklerinden, asabi durumlardan, gerilimlerden dolayı, çeşitli hastalıklara tutuluyorlarmış, ortada bir şey yok halbuki. Mikrop filan yok ama, huy ve gerilim.

Kötü huy insanı hasta eder, midesi hasta olur, ciğeri hasta olur, kalbi hasta olur, eli ayağı titrer.

Güzel huy da insana yarar, rahatlandırır böyle oh, hem etrafı rahatlandırır, hem kendisi rahatlanır.

Onun için güzel huyu, mutlaka öğrenmeliyiz ve yapmalıyız. Güzel huyun listesi olmalı. O listeye uygun, hareket edip etmediğimizi de kendi kendimize zaman zaman yoklayıp anlamalıyız.

Ben sabırlı mıyım?

Ben vefalı mıyım?

Ben adaletli miyim?

Ben cömert miyim?

Ben geçimli miyim?

Ben tatlı mıyım?

Ben acı mıyım?

İnsan, zaman zaman bunları yoklamalı.

Allahu Teâlâ hazretleri, iki cihan saadetine cümlenizi nâil eylesin. Allahu Teâlâ hazretleri sevdiği kul olmayı, cümlemize nasip eylesin.

Fâtiha-i şerîfe mea’l-Besmele.