22.01.1999 - Bayramın Sonuna Geldik, Hamd Sancağı, Şevval 6 Gün Orucu

Es-Selâmu aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtühû,

Aziz ve sevgili Akradyo dinleyicileri.

Allah'ın selâmı, rahmeti, bereketi üzerinize olsun, devam etsin, daimi olsun. Allah rahmetinden mahrum etmesin. Rızasının dairesinin dışına adım attırmasın. Sevdiği kul olmayı nasip etsin. Ramazan geçti; Ramazan'da kazanılan güzel vasıfları Ramazan'dan sonra kaybetmemeyi nasip etsin.

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz, sahih kaynakların yazdığına göre buyurmuş ki;

Men sâme Ramazâne fe-arefe hudûdehû ve yetehaffezu mimmâ yenbağî en yetehaffeza minhü küffire mâ kablehû. "Kim Ramazan orucunu tutarsa ve onun sınırlarını, ahkâmını, yasaklarını, orucun inceliklerini bilirse ve kendisini sakınması gereken noktalardan -yemek içmekten ayrı gözünü, kulağını, diğer azalarını günahlardan- sakınmasını becerebilirse geçmiş günahlarına bu Ramazan orucu kefaret olur, hepsini sildirir."

Müjde var! Ramazan'ın geçmiş günahlara kefaret olduğu kesin bir [bilgi!]

Mühim olan bir insanın güzel bir vasfı kazandıktan sonra kaybetmemesi... Bir güzel vasfı kazanmak kolay olmuyor. Güzel bir sıfat, güzel bir unvan, Allah indinde makbul olan bir huy, bir güzel alışkanlık kazanmak kolay değil. İnsanların kötü alışkanlıklara kayması kolay oluyor da iyi alışkanlıkları alması, benimsemesi kolay değil.

Ama Ramazan bereketli bir ay olduğu için çok şeyler kazandık. Bunu en büyük ölçüde oruç ibadetinin yapısı sağlıyor. Oruç kendisine hâkim olmayı, iradeyi kuvvetlendiriyor, nefsi yenmeyi sağlıyor. İnsan bir şeyi istese, canı çekse bile kendisine "dur" demesini biliyor. Böylece günah olan şeylerden korunacak bir güzel alışkanlık kazanmış oluyor.

Tabii, bu alışkanlığın devam etmesi lazım! Öğrenilmiş olan şeyin hayatta uygulanması lazım! Ramazan'da öğrendi, Ramazan'dan sonra uygulamadı; o zaman kıymeti yok. Fakülteyi bitirmiş, diplomayı almış ama o mesleği yapmıyor, uygulamıyor veya mesleğinin gereğini yapmıyor gibi oluyor.

Ramazan'ın sonunda Allah bize bir bayram lütfetmiş. Elhamdülillah, O'nun lütfuyla bayram ediyoruz. Bayramın sonuna geldik. Allah nice bayramlara bizleri sıhhat ve afiyetle eriştirsin. Sizlere, çoluk çocuğunuzla; kimleri seviyorsanız, istiyorsanız onlar da yanınızda olarak, mutlu nice nice yıllara, nice Ramazanlara erişmeyi nasip etsin. Kadir gecelerini yakalayıp, ona tesadüf edip onu ihyâ etmeyi nasip etsin.

Bayramdan sonra, Ramazan'daki durumun korunması lazım! Korunmak için de Ramazan'dan öteki aylara yumuşak bir geçiş gerekiyor. Ben öyle düşünüyorum. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz, oruçlu devreden oruçsuz devreye "pat" diye geçmek yerine, başka bir şey tavsiye buyurmuş. Bakın, dinleyin!

Sahih kaynakların bize naklettiğine göre buyuruyor ki...

Sahih kaynaklar kimler?

Ahmed İbn Hanbel, Hanbelî mezhebinin imamı, büyük hadis alimi, Müsned-i Ahmed İbn Hanbel diye eserini duymuşsunuzdur. İmam Müslim, Sahîh-i Müslim'in sahibi... İmam Ebû Dâvud, Neseî, İmam Tirmizî, İmam İbn Mâce... Yani Sıhah-ı Sitte'den epeyce var. Ebû Eyyûb hazretlerinden ve Sevban hazretlerinden rivayet etmişler.

Ebû Eyyûb hazretleri; sanırım baba adı ve diğer ismini geniş olarak bilmemize yarayacak bilgiler burada, önümdeki kaynakta kayıtlı değil ama sanırım Halid İbn Zeyd Ebû Eyyûb el-Ensârî hazretleridir. Peygamber Efendimiz'in çok sevdiği, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz Medine'ye geldiği zaman Efendimiz'i evinde misafir etmiş olan, onun için Mihmandâr-ı Peygamberî diye tanınan sahabedir.

Mihman, Farsça "misafir" demek… Mihmandar da misafiri alıp evinde misafir eden demek... Mihmandâr-ı Peygamberî yani Hz. Peygamber'e ev sahipliği yapmış olan...

Ebû Eyyûb el-Ensârî hazretleri medâr-ı iftiharımız, İstanbul'umuzun başının tacı... Her sahabi, vefat ettikleri yerdeki Müslümanların mahşer gününde önderi olarak mahşer yerine gidecekler. Tabii mahşerin en güzel yeri de Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz'in yanı ve Livâü'l-Hamd isimli Hamd Sancağı'nın altı.

Peygamber Efendimiz buyuruyor ki;

"Hz. Âdem dahil bütün peygamberler o Hamd Sancağı'nın altında toplanacaklar."

Peygamber Efendimiz'in elinde Hamd Sancağı olacak. Salihler, sıddıklar, şehitler orada toplanacaklar. Her beldenin Müslümanları da o beldedeki sahabinin; oralara cihat için ne zaman gelmiş, nasıl cihat etmiş, nasıl vefat etmişse, türbesi orada olan o mübareklerin önderliğinde Peygamber Efendimiz'in yanına gidecekler. Yani ümit ediyoruz ki İstanbul'daki kardeşlerimiz, mihmandâr-ı peygamberî Hâlid İbn Zeyd Ebû Eyyûb el-Ensârî hazretlerinin arkasından bir kafile, bir zümre olarak mahşer yerine, Peygamber Efendimiz'in yanına gidecekler.

O mübarek nakletmiş.

Ebû Eyyûb el-Ensârî, Peygamber Efendimiz'in sevdiği, biraz da akrabalığı olan bir kimse. Hâfızu'l-Kur'ân, Kur'ân-ı Kerîm hafızı ve kurrâ, hıfzı iyi... Peygamber Efendimiz'in mescidinde imamlık yapmış.

İstanbullular bilsin! Hani Eyüp semtindeki, o camideki, türbedeki mübarek sahabinin kim olduğunu... Medine valiliği yapmış, sonra birçok cihatlara katılmış; sahabenin de kendisine çok izzet ve itibar ettiği, saygın bir kimse... Sahabe de onu çok sever ve sayarlardı.

Bu kadar izahtan sonra ne rivayet ettiğini söyleyeyim. O rivayet etmiş ki;

Men sâme Ramazâne ve etbeahû sitten min Şevvâlin, kâne ke-savmi'd-dehr.

"Kim Ramazan orucunu tutarsa..."

Elhamdülillâh, tutanlar tuttu. Mazereti olanların mazeretini Allah kabul etsin. Sebep yokken tutmayanlar büyük fırsatlar kaçırdılar. Allah ıslah etsin, hidayet versin. İnşallah ömürleri olur, önümüzdeki Ramazan'da akılları başlarına gelir de İslâm'ın güzelliğini kavrarlar, anlarlar. İnşallah o Ramazan'ı ihyâ ederler. Şimdi kazanan kazandı, imtihanın o safhası bitti.

"Kim Ramazan orucunu tutarsa…"

Sonra?

Ve etbeahû sitten min Şevvâlin. "Bunun arkasına Şevval ayından altı günü de eklerse..."

Şevval ayında altı günlük oruç var.

Şevval ayı hangisi?

Ramazan'dan sonraki ay... Bayramın birinci günü Şevval'in biridir. Biz şimdi Şevval'in dördündeyiz. Bayram günlerinde oruç tutulmaz, o bitti. Önümüzdeki günlerden itibaren artık oruç tutulabilir.

"Kim Ramazan ayını tutarsa, ondan sonra buna Şevval ayından altı günlük orucu da eklerse…"

Kâne ke-savmi'd-dehr. "Dehr orucu gibi olur."

Savmü'd-dehr ne demek?

Dinî bir tabir… Savmü'd-dehr, hep oruçlu olmak demek. Eğer bir insan her gün oruç tutsa... Senede haram olan günler var; bayram günlerinde oruç tutmayı Allah yasaklamış. "Bayram yapacaksınız!" buyurmuş. Onun dışında her gün oruçlu... Bir insan her gün oruç tutmuşsa onun tuttuğu oruca savmü'd-dehr derler. Yani tüm zamanını, tüm günlerini oruçlu geçiriyor.

Bundan aşağı mertebede oruç nedir?

Savmu Dâvûdî, Dâvud aleyhisselam'ın tuttuğu şekilde oruç tutmak...

O nasıl tutarmış?

Aleyhi ve alâ nebiyyîne's-salâtü ve's-selâm. Dâvud aleyhisselâm da başımızın tacı peygamberlerden birisi... O bir gün oruç tutarmış, bir gün tutmazmış; bir gün tutarmış, bir gün tutmazmış... Bu, bir gün tutup bir gün tutmama şekline savmu Dâvûdî derler; Dâvud aleyhisselam'ın oruç tutuşu gibi oruç demek.

Savmu dehr, hep oruçlu olmak; savmu Dâvûdî, bir gün tutup bir gün tutmamak…

Peygamber Efendimiz hep oruçlu olmayı tavsiye buyurmamış. Çünkü o zaman orucun anlamı kalmaz. Hep oruç tutuyor, hep oruç tutuyor; oruç denilen şeyin ayrıcalığı kalmıyor. Hayatı oruç olmuş oluyor. Aslında başka zamanları yiyecek de oruç tuttuğu zaman biraz bayılacak, biraz halsizleşecek, baygınlaşacak. Açlığı ve fakirin halini anlayacak. Sonra midesi dinlenecek ve sair…

Peygamber Efendimiz'in tavsiye ettiği oruçlar şunlar:

1. Haftanın pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak... Kendisi tutardı ve tavsiye ederdi. O hususta hadîs-i şerîfler okuyabilirim.

2. Her ayın başında, ortasında, sonunda oruç tutmayı tavsiye etmiş. İyilikler en aşağı on misli mükâfatla mükâfatlandırıldığı için başında, ortasında, sonunda üç gün oruç tutunca… Bir aylık, üç; on kat fazlası, 30 gün gibi oluyor. "30 gün oruç tutmuş gibi olur." diye onu tavsiye etmiştir. Bununla ilgili hadîs-i şerîfleri okuyabilirim.

3. Her Arabî ayın ortasında…

Niye Arabî ay diyorum?

Arabî ay mehtaba, kamere göre ayarlı olduğundan kamerî ay denilir. Kamerî ayın ortası da mehtaplı gecelerdir. Şevval'in 13'ü, Şevval'in 14'ü, Şevval'in 15'i… Ondan sonra gelen Zilkade'nin 13'ü, 14'ü, 15'i… Ondan sonra gelen Zilhicce'nin 13'ü, 14'ü, 15'i… Her ayın ortası, mehtabın olduğu, yusyuvarlak olduğu dolunay olan zaman oluyor. 13'ünde kenarından hafif bir eksiklik vardır, 14'ünde tamdır, 15'inde öbür kenarında hafif bir eksiklik vardır. Ama göz çok zor fark eder. Ancak uzman, usta insan bakınca; "Biraz kenarında eksiklik var." der. Ötekisi yuvarlak sanır.

Geceleri aydınlık ve mehtapla pırıl pırıl, nurlu olduğu için o günlere yani kamerî ayların 13, 14 ve 15. günlerine eyyâm-ı biyz derler. Arapça'da biyz de ebyaz kelimesinin çoğuludur. Eyyâm, yevm kelimesinin çoğulu... Eyyâm-ı biyz, yevm-i ebyazlar yani "beyaz günler" demek. Gecesi mehtaplı, gündüzü de güneşli oluyor. Hep beyaz, aydınlık oluyor.

İşte o günlerde Peygamber Efendimiz hep oruç tutar, hiç ihmal etmezmiş. Eyyâm-ı biyz oruçlarını hiç kaçırmamış. Onu yani her ayın başında, ortasında, sonunda oruç tutmayı tavsiye ediyor.

Her haftanın pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmayı tavsiye ediyor. Bunun dışında kendisinin mûtadı, bir de "arada yapılsın" diye tavsiye ettiği bazı oruç şekilleri var.

Yani Müslüman oruçtan tamamen kopmuyor. Zaman zaman oruç tutuyor, sadece Ramazan'a münhasır kalmıyor. Müslümanın oruç tuttuğu zamanlar sadece Ramazan değil. Ramazan'ın dışında da Allah rızası için oruç tutuyor.

Şevval'in altı gününü tutunca… Kâne ke-savmi'd-dehr. Allah bütün senesini, her gününü oruçlu tutmuş gibi sevap verecek.Neden?

Çünkü Ramazan 30 gündür. On misli mükâfatıyla 300 gün eder. Şevval'in altısı da altı gündür. On misli mükâfatıyla 60 eder. 300 + 60 = 360 eder. Zaten kamerî yıl 360 gün bile değildir, 354 gündür. 355 gün bile değildir. Demek ki beş gün fazlasıyla bütün seneyi oruç tutmuş gibi oluyor.

O halde Şevval ayı içinde, önümüzdeki günlerde size altı gün oruç tutmanın kârlı, sevaplı, faydalı olduğunu, Peygamber Efendimiz'in bu hususta tavsiyede bulunduğunu nakletmiş oluyorum. Dilerim ki bu altı gün orucunu da tutarsınız.

Altı gün orucunu tutarken isterseniz yarından itibaren başlarsınız, altı günü peş peşe tamamlarsınız. İsterseniz aralıklı aralıklı atlayarak tutabilirsiniz; pazartesi perşembeleri tutarak altı günü öyle tamamlarsınız. İsterseniz takvime bakarsınız, Şevval'in 13, 14, 15'i ne zamana rastlıyorsa eyyâm-ı biyz'de başlayıp onun sonuna üç gün daha ilave ederek tamamlarsınız. Bir taşla birkaç kuş vurmak, sevabı daha çok almak, iki sevaplı işi beraber götürmüş olmak bakımından kârlı olur diye… Sevap kazanın diye ben size bunu hatırlatıyorum.

Allah lütf u keremi ile gaflet uykusundan uyandırsın. Kendisine güzel kulluk yapmayı nasip etsin. Tevfikini refik eylesin. Sonunda hem dünyada hem âhirette bahtiyar olmayı, felaketlere uğramamayı, cezalara çarpılmamayı nasip eylesin... Cümlemizi, cümlenizi cennetiyle, cemaliyle müşerref eylesin...

Aziz ve sevgili dinleyiciler,

 

Es-Selâmu aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtühû.