14.12.1997 - Önemli Geceler, Berat Kandili Tebriği, Berat Kandilini İcra Etmek

Es-Selâmü aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtüh aziz ve sevgili Akra dinleyicileri.

Hepinizin Berat kandillerinizi candan tebrik ederim. Allahu Teâlâ hazretleri en güzel şekilde cümlenizi mükâfâtlandırsın. Nice nice mübarek günlere, kandillere sıhhat ve âfiyetle eriştirsin.

Bu Berat kandili, daha doğrusu "Beraet kandili" münasebetiyle yapacağım konuşmama daha önceki kandiller münasebetiyle okuduğum bir hadîs-i şerîfi, Ebû Umâme radıyallahu anh'ten İbn Asâkir'in rivayet ettiği bir hadîs-i şerîfi okuyarak başlamak istiyorum.

Biliyorsunuz "beraet" kelimesinden ziyade hadîs-i şerîflerde bu gece;

Leyletü'n-nısfi min Şa'ban. "Şaban'ın yarısı gecesi, Şaban ayının yarısı, on dördünü on beşine bağlayan gece." diye geçer.

Leyletü'n-nısfi min Şa'ban diye geçer. Demin bahis konusu ettiğim hadîs-i şerîfi besmeleyle bir kere daha okuyalım. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz hazretleri buyurmuşlar ki;

Hamsü leyâlin lâ türeddü fîhinne'd-da'vetü. "Beş gece vardır ki o gecelerde yapılan dualar asla reddedilmez, kabul olunur."

Allahu Teâlâ hazretleri lütf u keremiyle o gecelerde dua edenlerin dualarını kabul eder. Bunlar;

Bir; evvelü'l-leyleti min Receb. "Receb ayının ilk gecesi."

İki; ve leyletü'n-nısfi min Şa'bân. "Şaban ayının ortası olan gece."

Yani Berat kandili.

Üç; leyletü'l-cümuati. "Cuma gecesi."

Perşembeyi cumaya bağlayan gece. Her hafta kavuştuğumuz, karşılaştığımız bir gece.

Dört; ve leyletü'l-fıtr. "Fıtr gecesi."

Artık oruçların bırakılıp da Ramazan bayramının yapıldığı gece. "İftar" kelimesiyle ilgili bir kelime olarak fıtr deniliyor, iydi'l-fıtr deniliyor. "Artık orucu bırakıp yemek yemeye başlama bayramı" demek. Leyletü'l-fıtr.

O gece Ramazan bitiyor, ertesi gün Ramazan bayramı olacak; o gece dualar kabul olur.

Ve leyletü'n-nahr.

Nahr da "kurban etmek" demek. Devenin kurbanı nahr edilmek suretiyle oluyor. Boynundaki damarı, göğsündeki damarı kesilerek yapılıyor, ona zebih denmiyor. Boğazını, koyunun kesildiği gibi keserek kurban edilmiyor. Göğsündeki damarı kesilerek kurban ediliyor.

Leyletü'n-nahr.

Geceleyin Kurban bayramı olacak. Hacıların Arafat'tan gelip Müzdelife'de geceledikleri, ertesi gün "Kurban bayramı" olan gece.

Bu beş gece çok önemli. Çünkü dualar kabul olunuyor, reddedilmiyor. Dört tanesi senenin belli bir zamanında, senede bir defa insanın karşısına gelen geceler. Ama birisi, cuma gecesi; her hafta geliyor elhamdülillah. Onu not edelim, aklımızın başköşesinde bir levha halinde dursun. Cuma gecesi her hafta geliyor. Her hafta müslümanların bayramı gecesi, bir çeşit bayram.

Cuma müslümanların bayramıdır. Dualar da kabul oluyor.

Evet, şimdi Receb ayını geçirdik. Şaban ayının ortasına geldik, Berat kandiline ulaştık. Şaban'ın yarısı gecesini bu akşam kutlayacağız.

 Duaların kabul olduğu bir gece.

Onun için bu gecenin kadrini kıymetini düşünerek, fırsatı fevt etmeden, ele geçmiş olan mükemmel bir fırsatı güzel değerlendirerek gecemizi ihya etmeye çalışalım.

Biliyorsunuz Kur'ân-ı Kerîm'de; âhirette insanlar, müslümanlar veya müslüman olup da iyi ömür geçirmiş olanlar, geçirmemiş olanlar, çeşit çeşit tipten, türden insanlar var ya, onlar ikiye ayrılıyor. Kur'ân-ı Kerîm'in bir ayrımına göre;

Fe minhüm şakiyyün ve saîdün. "İnsanların bir kısmı şakîdir, bir kısmı saîddir."

Şakî ne demek?

"Şakavet ehli" demek.

Saîd ne demek?

"Saadet ehli" demek.

"Mutlu ve bahtiyar olanlar, mutsuz ve mahrum kalanlar."

Şakîler, "mutsuz olanlar, saadeti elden kaçırmış olanlar, bahtsız olanlar, bedbaht olanlar, âsi oldukları için Allah'ın kahrına, cezasına uğramış insanlar."

Şakînin çoğulu "eşkiyâ" geliyor. Yol kesenlere de şakîler mânasına "eşkiyâ" kelimesini Türkçemizde kullanıyoruz.

Saîdin çoğulu "süedâ" geliyor. Fuzulî merhumun Hadîkatü's-Süedâ'sı var, Saitlerin Bahçesi mânasına. Meşhur Kerbela olayı ile ilgili kitabı. Türk edebiyatından, oradan hatırınızda kalmıştır.

Evet, âhirette insanların kimisi "saadet ehli" olacak, cenneti kazandıkları için mesut olacaklar, ebedî mutluluğa erecekler. Saîdler, yani "süedâ" olacaklar.

Bir kısım da "şakî" olacaklar, "eşkiyâ," yani Allah'ın sevmediği kullar, günahkâr, imansız kullar. Onlar da cehenneme atılacaklar.

Ve emme'llezîne süidû fe fi'l-cenneti hâlidîne fîhâ. "Saîdler, ebedî olarak cennette bahtiyar olacaklar. Şakîler de ebedî olarak cehennemde yanacaklar." deniliyor.

Bu "şakavet ve saadet ehli olmak" dünyadaki insanların amelleriyle ilgili. İnsan dünyada Allahu Teâlâ hazretlerine itaat ederek yaşarsa, mutî kul olursa, o zaman saîdlerden olur. Süedâ divanına, defterine kaydolunur, adı orada yazılır.

Günahkâr olursa, Allah'ın emirlerini dinlemezse, Allah'a iyi kulluk yapmazsa, o zaman şakîler defterine, divanü'l-eşkiyâya yazılır.

Şakî olarak yaşar, şakî olarak göçer, âhirette de şakî olarak cezasını çeker. Şakavetinden dolayı cezasını çeker.

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz bu konuda, saadetle ilgili, saîd olmak ile ilgili bir hadîs-i şerîf buyurmuş:

Es-Saadetü küllü's-saadeti tûlü'l-umri fî taati'llâh. buyurmuş.

Saadet, her yönüyle tam saadet, tam saîd olmak nedir?

Tûlü'l-umr, "uzun ömürlü" olmaktır, çok yaşamaktır.

Ama nasıl?

Fî taatillah. "Allahu Teâlâ hazretlerine güzel kulluk yaparak, itaat ederek, ibadet ve taatle ömrünü salih bir kul olarak geçirerek yaşamaktır."

Bu hadîs-i şerîfin arkasından hepinize bu güzel vesile ile mübarek Berat kandili vesilesiyle uzun ömürler diliyorum ve ömrünüzü Allahu Teâlâ hazretlerine ibadet ve taatle geçirmenizi, rızasını kazanmanızı, Allah'ın sevgili kulları arasına dâhil olmanızı tavsiye, temenni ve niyaz ediyorum.

Allahu Teâlâ hazretleri süedâ zümresinden haşreylesin. Hem dünyada hem âhirette saadet ehli eylesin.

Gecenin ihya edilme çarelerinden birisini her zaman konuşmalarımda kardeşlerime hatırlatırım, camiye müdavim olanlar bilirler ama buradaki konuşmamı ilk duyanlar için söylemek gerekiyor:

Bir insan yatsı namazını camide kılarsa, ondan sonra o gecenin sabah namazını da camide kılarsa; bütün geceyi, bütün günü ibadetle geçirmiş gibi sevap alır.

Onun için yatsı ve sabah namazlarını camide kılmaya her zaman dikkat etmek lazım. Özellikle ihyası düşünülen, ibadetle geçirilmesi düşünülen gecelerde yatsıyı ve sabah namazını camide kılmaya dikkat etmek lazım.

Kimisi ne yapıyor?

"Bütün gece ibadet edeceğim." diye yoruluyor, uykusu geliyor. Sabah namazının ilk vakti geldiği zaman evinde namazı kılıyor, yatıyor.

Yanlış!

Hatta, biraz istirahat etsin, uzansın ama sabah namazına gelsin, camide kılsın; usûlüne uygun, rızâ-ı Bârî'ye uygun, sünnet-i seniyeye muvafık şekilde geceyi değerlendirmiş olur.

Tabi geceleyin, -bir de her zaman söylediğim başka bir hususu duymayanlara tekrar hatırlatmış olayım. - bir insan uyuyacaksa bile eğer abdest alır, Allah rızası için iki rekât namaz kılar, abdestli olarak uyursa; uyuduğu müddetçe ibadette sayılır. Bütün gece ibadet etmiş sevabı alır.

Demek ki her zaman abdestli yatmaya, iki rekât namaz kılıp abdestli yatmaya özen göstereceğiz. Bu kandil gecelerinde buna da dikkat edelim. Buradan da geceyi ihya etme sevabını alalım.

Geceyi ihya etmek, canlandırmak, kârlı geçirmek için abdestli yatıp uyuyacağız. Yatsı ve sabah namazlarını camide kılmaya dikkat edeceğiz. Ayrıca sabah namazından sonra da güneş doğup yarım saat filan geçinceye kadar ibadetle, Kur'an'la meşgul olup işrak namazı kılarlarsa o zaman da gündüzü çok hayırlı bir şekilde geçirmiş olurlar. Geceleyin de uykuya ara verip uykudan kalkıp abdest alıp teheccüd namazı kılarlarsa;

Rek'atâni mine'l-leyli hayrun mine'd-dünya ve mâ fîhâ. "Geceleyin kılınan iki rekât namaz dünyadan ve dünyanın içindeki her şeyden daha hayırlıdır." hadîs-i şerîfindeki müjdeye mazhar olurlar, çok hayırlar kazanmış olurlar.

Özetleyelim:

Yatsı namazını camide kılacaksınız. Yapılan merasimleri, söylenen sözleri, okunan mevlidleri, Kur'ân-ı Kerîm'leri, hatimleri dinleyeceksiniz, katılacaksınız, vaazlardan istifade etmeye çalışacaksınız, bir.

Eve döndüğünüz zaman gece uyuyacağınız zaman abdest alıp iki rekât namaz kılıp abdestli yatacaksınız, iki.

Geceleyin uykunuzu bölüp kalkıp teheccüd namazı kılacaksınız. Teheccüd namazı biliyorsunuz, imsak kesilmeden önce gecenin herhangi bir zamanında kılınan bir namazdır. O da çok sevaptır, üç.

Sabah namazında da camiye, mutlaka cemaate gidip namaz kılacaksınız, dört.

Sabah namazından sonra da işrak vaktine kadar, güneşin doğmasının üzerinden yarım saat geçinceye kadar ibadetle, Kur'an'la, zikirle meşgul olup işrak namazı kılıp öyle işinize, gücünüze veya istirahatinize çekilirseniz, giderseniz, böylece geceyi güzel geçirmiş olursunuz. Çok kazançlı çıkmış olursunuz.

Tabi tesbih namazı kılmayı tavsiye ederiz. Üzerinizde kaza namazları varsa kaza namazları kılmanızı tavsiye ederiz. Bu gündüzü ve yarını oruçlu geçirmek çok sevaplı idi, bu gündüzü tabi önceden niyetlenmemiş olanlar geçirmemiş olacaklar, oruçsuz geçirmiş olacaklar ama yarına niyet ederlerse, pazartesi günü de çok sevaptır. Böylece sevaplı şeyleri hatırlatmış oluyoruz.

Allahu Teâlâ hazretleri hayırlara muvaffak etsin. Dünya ve âhiret saadetine cümlenizi nâil eylesin.

Es-Selâmü aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtüh aziz ve sevgili Akra dinleyicileri.