19.12.1996 - Şaban Ayı, Allaha Kulluk Etmek

Es-Selâmu aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtüh aziz ve sevgili Akra dinleyicileri.

Hz. Ali Efendimiz radıyallahu anh'ın rivayet etmiş olduğu bir hadîs-i şerîfle başlamak istiyorum. Önce hadîs-i şerîfin mübarek metnini bir okuyacağım ondan sonra izahını yapmak işine girişeceğim. Hadis, hadîs-i kudsî; Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz diyor ki Allah şöyle buyurdu. Allah'ın söylediğini bize naklediyor. Bu hadîs-i kudsîler önemli bir hadis şeklidir. Bu seferki hadîs-i şerîf olarak bir hadîs-i kudsî okuyacağım size;

Yekûlullâhu teâlâ yebne âdem mâ tunsifunî etehabbebü ileyke bi'n-ni'am ve tetemakkatu ileyye bi'l-ma'âsî hayrî ileyke münzilün ve şerrrüke ileyye sâ'idün e lâ yezâlü melekün kerîmün ye'tînî anke külle yevmin ve leyletin bi-amelin kabîhin yebne âdem lev semi'te vasfeke min gayrike ve ente lâ ta'lem meni'l-mevsûf le-sâre'te ilâ maktihî.

Mânasına geçelim; "Allahu Teâlâ hazretleri şöyle buyuruyor." diye Resûlullah Efendimiz bize bildiriyor.

Bu hadisi seçmemin sebebi Şaban-ı şerîf ayında olmamız. "Receb, Allahu Teâlâ hazretlerinin, Şaban benim, Ramazan da ümmetimin ayıdır." diye buyurmuş Peygamber Efendimiz. Bu hadîs-i şerîfte de Şaban ayıyla ilgili olarak size yapacağım nasihatlerin sebepleri mevcut olduğu için bunu okudum.

"Ey Âdemoğlu" diyor. Yebne âdem. Allahu Teâlâ hazretlerinin böyle buyurduğunu Peygamber Efendimiz naklediyor. Mâ tunsifunî. "Bana karşı ey Âdemoğlu insaflı davranmıyordun, insafa, akla, adalete, hakkâniyete uygun bir davranışla davranmıyordun ey Âdemoğlu."

Âdemoğlu deyince hepimiz Hz. Âdem aleyhisselam neslinden türemiş bir mahlûk olmak hasebiyle bu sözle muhatabız. İster İslâm ülkelerindeki insanlar olsun ister başka yerlerdeki insanlar olsun, herkes Allah'ın kulu olduğu için âdemoğlu olduğu için bu hitaba muhatap. "Ey Âdemoğlu, bana karşı insaflı hareket etmiyorsun, dengeli, ölçülü adaletli davranmıyorsun." diyor Allahu Teâlâ hazretleri. Böyle dediğini Peygamber Efendimiz bize bildiriyor.

Sonra bu insaflı hareket etmemenin neler olduğunu şu kelimelerle ifade buyuruyor.

Etehabbebü ileyke bi'n-ni'am ve tetemakkatu ileyye bi'l-ma'âsî.

Tezatlı bir durumu ortaya koyuyor. "Ben sana nimetler bahşederek sevgimi gösteriyorum, senin beni sevmeni sağlayacak bir ortam, durum meydana getiriyorum ama sen ey Âdemoğlu tetemakkatu ileyye bi'l-ma'âsî günahlar işleyerek, isyanlar ederek benim kızgınlığımı, gazabımı cezbedecek işler yapıyorsun."

Ben senin hoşuna gidecek, beni sevmeni temin edecek nimetleri sana ihsan ediyorum ama sen benim gazabımı cezbedecek günahlar işliyorsun. Allah nimet ihsan ediyor, kul isyan ediyor. İnsanoğlu böyle, maalesef.

Hayrî ileyke münzilün. "Benim hayrım sana gökten inmekte Mele-i Âlâ'dan, Arş-ı Âlâ'dan Allah'ın emri üzerine benim hayrım senin üzerine inmekte." Ve şerrrüke ileyye sâ'idün. "Ama senin bana şerrin, kötülüklerin gelmekte, yükselmekte."

Benim hayrım iniyor sana, senin bana şerrin yükselip geliyor.

Ve lâ yezâlü melekün kerîmün ye'tînî anke külle yevmin ve leyletin bi-amelin kabîhin. "Kerim bir melek daima, her gün ve gece -gece gündüz- senden bana kötü ameller getiriyor."

Amelleri melekler -ki hepsi Allah'ın kerim, soylu, şerefli, kıymetli, günahsız varlıkları- kulların amellerini dergâh-ı İzzet'e götürürler, sevk ederler; Allahu Teâlâ hazretlerine sunarlar. Ey Âdemoğlu benim hayrım size iniyor, sizin de şerriniz, kötü fiilleriniz gece gündüz melekler tarafından bana getiriliyor, diyor Allahu Teâlâ hazretleri.

Yebne âdem. "Ey Âdemoğlu." Lev semi'te vasfeke min gayrike. "Eğer sen kendinin ne yaptığını, vasfının ne olduğunu, nelerle meşgul olduğunu başkasından duysaydın…" Ve ente lâ ta'lem meni'l-mevsûf. "Kimden bahsedildiğini, bu vasıfların kime ait olduğunu bilmeseydin ama senden bahsediliyor olsaydı, bunlar sana anlatılsaydı, ‘birisi şöyle yapıyor' diye sana söyleselerdi ama söylenen şeyleri sen yapıyorsun, senden bahsederek bir yabancıya anlatıyormuş gibi anlatsaydı…" Le-sâre'te ilâ maktihî. "Kızmakta çok süratli davranırdın."

Bu hadîs-i kudsî, insanın tüylerini diken diken eder. Çok mühim. Cenâb-ı Mevlâ biz Âdemoğulları'na, insanlara hitap ediyor ve tezatları burada öğrenmiş oluyoruz. Allah bize nimetlerini ihsan ediyor, biz ise isyan ediyoruz. Hâlbuki nimetleri ihsan ettiğine göre bizim de nimetin şükrünü eda ederek Allah'a güzel kulluk yapmamız, Allah'ı sevmemiz, Allah'ın sevgisini kazanacak, rızasını kazanacak işler yapmamız lazım. Aksine, nimetleri geldikçe biz isyan ediyoruz. Bu yanlış.

Bunun Şaban ayıyla ilgisi ne?

Biliyorsunuz Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz Receb ayı girdiği zaman şöyle biraz daha bir [titiz] davranırdı, zaten güzel olan ibadetine, taatine, hayrât ü hasenâtına daha bir şevk verirdi ve dua ederdi.

Allahümme bârik lenâ fî recebe ve şa'bâne ve belliğnâ ramazan buyururdu. "Ya Rabbi şu Receb ayını, Şaban ayını bize mübarek eyle de bizi de mübarek Ramazan'a sıhhat, afiyetle eriştir." diye dua ederdi.

Bu aylar çok önemli aylar, Receb ayında tevbeyle meşgul olacaktık. Şaban ayında Resûlullah Efendimiz'in sünnet-i seniyyesini, sîret-i seniyyesini öğrenecektik; kendimizi Resûlullah gibi, o nasıl Allah'a güzel kulluk etmişse, kötülüklerden çekerek güzel ibadetlere yöneltecektik. İbadetin de nasıl yapıldığını Resûlullah'ın davranışlarından anlayacaktık. Resûlullah'ın hayatını, sözlerini ve tavsiyelerini dinleyerek. Onun için insafa gelmemiz lazım. Bu hadîs-i şerîf, bu hadîs-i kudsî insaflı davranmaya işaret buyuruyor.

"Ey Âdemoğlu bana karşı insaflı, adaletli, hakkâniyetli davranmıyorsun, hakkâniyetli davran." demektir, bu itabdır; hitâb-ı itab, azarlayıcı bir söz bu. Kötü bir durumu ifade edici söz.

O hâlde biz bu mübarek ayda insafa gelmeliyiz. Allah bize türlü türlü nimetlerini ihsan ediyor, türlü türlü lütuflarına mazhar ediyor. Sıhhat, afiyet vermiş, gökten yağmurlar yağıyor, yerden bitkiler bitiyor, rızkımız geliyor. Her an Allahu Teâlâ hazretlerinin sayısız nimetleri sayesinde ayakta duruyoruz, yaşıyoruz. Buna göre Allah'a güzel kulluk etmemiz lazım. Güzel kulluk etmenin yolu da Resûlullah'ın sünnetine sarılmak. Allah'ı seviyorsak, Allah'ın rızâsını kazanmak istiyorsak başka bir yol yok.

Ben oturayım da kendi felsefî kanaatlerime, düşünceme, fikrime göre Allah'a nasıl ibadet edeceksem, nasıl davranacaksam davranışlarımı ona göre ayarlayayım.

Olmuyor işte!

 Sidney'in yakınında Wollongong diye bir şehir var. Demir fabrikası var. O demir fabrikasına gelmiş işçilerimiz var, onları ziyarete gitmiştik, konuşma yapmıştık, onlar da bizi orada yeni yapılmış Budist tapınağına götürdüler. Çok geniş bir alana yayılmış, çok büyük paralar harcanmış. Buda heykelleriyle dolu. Böyle batıl bir inanç yolunda, Allah'ın razı olmadığı, Allah'tan gayriye tapılan bir tapınak yapılmış oluyor. Böyle olmaması lazım!

İnsanlar neden böyle yapıyorlar?

Akılları doğru çalışmıyor. Evet, akıl var ama işi akla bırakırsan paralar havaya gider, ibadetler yanlış maddelere yapılır; putlara ibadet edilir Allah'a ibadet edilmez, insanlar yanlış yollara sevk edilir vesaire. Heykel yapmışlar, önüne karpuz koymuşlar, elmaları yığmışlar, ananasları koymuşlar, görüyorlar, bunları koydular, ertesi gün düzgün, aynen orada duruyor. Bunu ne koyuyorsun, bu heykeli sen yaptın, oraya sen diktin, bu bunu yemez içmez, sonra akşam alıyorsun veya çürüyeceği zaman meyveler alıyorsun, yerine yenilerini koyuyorsun. Ne mantıkla, akılla bunları yaptın desek.

Aklın ve mantığın kabul edeceği şeyler değil ama Çinliler'in çoğu bu inançta, Hintler'in bir kısmı bu inançta, Japonlar'ın bir kısmı bu inançta. Yanlış inançlar. Demek ki akılla insan bir şeyler yapıyor ama öteki insanların aklı da onları beğenmiyor. Çok âşikâr biçimde yanlış olduğu anlaşılıyor. Dünya üzerinde pek çok insan yanılıyor, onun için aklın Allahu Teâlâ hazretlerinin lütfuyla çalışması ve peygamberlerin -aleyhimüssalavâti ve't-teslimât- getirdikleri bilgilerle düzene konulması lazım. Şaşırmaması, yanlış iş yapılmaması için çizginin çizilmesi lazım. Onun için Resûlullah'a sarılmak gerekiyor. Allah'a güzel kulluk etmek için Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz'in sünnetine sarılmak gerekiyor.

Her gün Allah'ın hayrı, lütfu insanın üstüne geliyor, Allah'ın kaderiyle, takdiriyle, emriyle, lütfuyla geliyor ama her gün de melekler Allah'ın huzuruna kulların günahlarını çıkartıyorlar. Ne kadar yanlış… Bu durumu bırakmalıyız, insafa gelmeliyiz, tevbe etmeliyiz, Cenâb-ı Mevlâ'nın yoluna girmeliyiz, Peygamber Efendimiz'in izini takip ederek güzel kulluk etmeye çalışmalıyız. Çünkü bizim bu yaptığımız güzel değil, eğer biz kendimizi dışarıdan seyretsek, bizim yaptıklarımızı bir insaf gözüyle incelesek, herkesten önce kendimize biz kendimiz kızardık.

Hz. Ali rivayet etmiş bu hadîs-i şerîfi.

Budistler şaşırıyor da öteki batıl dinlerin, yanlış yolda giden insanların, putperestlerin, haça, puta tapanların yanlış yaptığını biliyoruz da acaba biz doğru muyuz? Biz de kendimizi kontrol etmeliyiz.

Kontrolün yeri de neye göre? Neye bakarak kontrol edeceğiz?

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz'in hadîs-i şerîflerini, sünnet-i seniyyesini, Kur'ân-ı Kerîm'in ahkâmını, büyük alimler tarafından güzelce kitapları yazılmış olan dinimizin, şeriatimizin ahkâmını iyice öğrenmemiz lazım ki hatalı işler yapmayalım.

Allahu Teâlâ hazretleri şu mübarek ayda hatalarımızı anlayıp kendimizi bu hadîs-i kudsîde işaret edilen tezattan, terslikten aykırılıktan kurtarmamızı nasip eylesin, içimizde şaşıranlar varsa doğru yola sevk eylesin, Rabbimiz lütfuyla, keremiyle hidayet eylesin. Doğru yolda yürüyenlerin de ayağını kaydırmasın, şaşırtmasın, kulluğu güzelce yapmayı nasip eylesin. Peygamber-i zîşanımız'ın hürmetine.

Aziz ve sevgili Akra dinleyicileri, es-Selâmu aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtüh!